• Ten serwis używa "ciasteczek" (cookies). Korzystając z niego, wyrażasz zgodę na użycie plików cookies. Learn more.
  • Szanowny Użytkowniku, serwisy w domenie modelarstwo.info wykorzystują pliki cookie by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Budowa nastawni-1 (relacja)

Reakcje
2 0 0
#4
Nastawnia kolejowa – jeden z najważniejszych i najciekawszych budynków obecnych na każdym posterunku ruchu, z tej też racji znalazła swoje miejsce w przepisach kolejowych, które mówią o niej tak: nastawnia jest to posterunek techniczny wyposażony w urządzenia nastawcze z funkcją zależności sygnałów na sygnalizatorach od położenia zwrotnic oraz urządzenia blokowe i łączności [Ir-1(R-1), §4, ust. 2 ppkt.2, ust. 5 – 8]. Nie będę pisał o tym, jak się dzielą, gdzie i jak się je ustawia oraz jak się je oznacza, bo to wszystko można znaleźć w przywołanych wyżej przepisach oraz bardziej szczegółowo w Ie-4 (WTB-E10) §46, natomiast warto zwrócić uwagę na fakt, iż wielu modelarzy popełnia istotny błąd, dobierając sobie z szerokiej handlowej oferty na swoją makietę modele nastawni, kierując się jedynie walorami estetycznymi budynku, zapominając o tym, że każda nastawnia (przede wszystkim jej architektura i wymiary) jest bardzo ściśle związana z rodzajem urządzeń sterowania ruchem kolejowym (srk) w konkretnym miejscu modelowanego posterunku ruchu. I tak każdy typ tych urządzeń wprost wymuszał odpowiednie wymiary i architekturę nastawni, jak była projektowana dla tego właśnie typu urządzeń. Najstarsze z nich, ręczne kluczowe, wymagały niewielkich parterowych (konieczność częstego wychodzenia z nastawni w rejon nastawczy) budynków, w których podstawowym wyposażeniem była tablica kluczowa, skrzynia kluczowa lub aparat kluczowy, czasem urządzenia blokowe oraz oczywiście urządzenia łączności. Nastawnie te najczęściej nie były jakimiś wyszukanymi formami architektonicznymi, lecz prostymi w formie małymi budynkami, często z płaskim dachem (patrz zdjęcie – była nastawnia wykonawcza Hrubieszów Miasto Hr1). Kolejny typ urządzeń srk – mechaniczne scentralizowane miały już większe wymagania, najczęściej była to nastawnia jednopiętrowa, gdzie na parterze główne pomieszczenie zajmowała naprężownia z naprężaczami wewnętrznymi, a na piętrze znajdowała się nastawnicownia, w której pośrodku w jednym rzędzie znajdowała się ława dźwigniowa z dźwigniami nastawczymi oraz podstawa blokowa z aparatem blokowym, drążkami przebiegowymi i zawórkami blokowymi. Z tyłu tych urządzeń znajdowała się skrzynia zależności. Nastawnie te charakteryzowały się tym, że zarówno parter jak i piętro miały te same wymiary tworząc jednolitą bryłę budynku, którego szerokość przyjmowano najczęściej w granicach 3,5 m do 4,5 m, natomiast długość była uzależniona od długości ławy dźwigniowej i podstawy blokowej. I tu zaczynają się schody – skąd wziąć te długości? Ponieważ urządzenia te były standaryzowane, więc istnieją sposoby obliczania długości ławy dźwigniowej i podstawy blokowej dla określonej liczby dźwigni nastawczych i bloków. A skąd wziąć te liczby? Trzeba policzyć, ile w obsługiwanym przez nastawnię okręgu nastawczym jest zwrotnic, wykolejnic, rygli mechanicznych i semaforów (ewentualnie tarcz kształtowych), które będą sterowane dźwigniami nastawczymi, oraz policzyć, ile okienek blokowych jest potrzebnych w skrzyni blokowej, wstawić do wzoru i wyliczyć. Schody robią się coraz bardziej strome.. Żeby jednak to wszystko policzyć, trzeba wiedzieć, które zwrotnice muszą mieć rygle, a które nie, gdzie należy zabudować wykolejnice, jakie i gdzie postawić semafory i tarcze kształtowe.. Teraz schody przechodzą w pionową drabinę.. Żeby policzyć ilość potrzebnych okienek blokowych, trzeba zbudować tablicę zależności i zaprojektować odpowiednią ilość bloków dania nakazu (dn) oraz otrzymania zgody (oz) dla nastawni dysponującej lub bloków dania zgody (dz) i bloków otrzymania nakazu (on) dla nastawni wykonawczej, ilość okienek dla bloków przymusowego zwrotu nakazu (pzn) oraz przymusowego zwrotu zgody (pzz), a także ilość bloków przebiegowo-utwierdzających (pu), jak również ilość bloków półsamoczynnej blokady liniowej (jeśli taka jest) przy znajomości całego układu torowego posterunku ruchu w podziałem na okręgi nastawcze.. Tutaj wielu modelarzy dojdzie do ściany – czy można ten problem jakoś ominąć? Można na dwa sposoby. Pierwszy to taki, że modelujemy fragment rzeczywistej infrastruktury, wobec czego należy postarać się odwzorować prawdziwy budynek nastawni. Drugi sposób to szukać pomocy pośród tych, dla których zagadnienia te nie są obce..
Wracając do charakterystyki budynków nastawni – kolejne urządzenia srk – elektromechaniczne (tzw. suwakowe). W takich nastawniach (z zasady piętrowych) zależności mechaniczne realizowane były tylko w nastawnicy suwakowej (jedno lub wielorzędowej), natomiast poszczególne urządzenia (zwrotnice, wykolejnice, semafory, tarcze) posiadały napędy elektryczne. Cechą charakterystyczną takich nastawni było to, że często parter miał mniejsze wymiary, niż piętro z nastawnicownią (nastawnie na tzw. nodze) lub stały one w poprzek torów (nastawnie bramowe).
Ostatni rodzaj urządzeń srk, to urządzenia elektryczne (przekaźnikowe, komputerowe), które najczęściej są umieszczane w wysokich, kilkupiętrowych budynkach (konieczność dobrej widoczności dużego okręgi nastawczego – głównie dla nastawni przekaźnikowych), gdzie najwyższą kondygnację stanowi pomieszczenie nastawnicowni, pozostałe kondygnacje zajmują przekaźnikownia, pomieszczenia gospodarcze, socjalne oraz agregat prądotwórczy.
Nastawnie komputerowe mogą być ulokowane w dowolnym stacyjnym budynku, spełniającym wymagania przestrzenne dla umieszczenia centrum sterowniczego oraz zaplecza dla aparatury (nie jest wymagana widoczność okręgu nastawczego, który w wielu przypadkach jest bardzo rozległy (całe węzły kolejowe) lub długi (sterowanie linią kolejową).
Paweł Piotr Miśkowiec
Źródła wykorzystanych fotografii:
http://pirat5.flog.pl/wpis/1912220/nastawnia-kolejowa Sosnowiec Maczki SMA, nastawnia z mechanicznymi scentralizowanymi urządzeniami srk;
http://zamojskie.lubelskakolej.net/lato071.htm Hrubieszów Miasto Hr1, urządzenia ręczne kluczowe;
http://www.rzygacz.webd.pl/index.php?id=11,526,0,0,1,0 Wrzeszcz nastawnia bramowa;
http://voyages.startbilder.de/name/zeitachse/jahr/2010/monat/juli.html Reding, urządzenia elektromechaniczne (suwakowe);
http://www.kontrakt-bhp.com.pl/paul/kolej/galeria.php?g=42 KG, nastawnia przekaźnikowa Kraków Główny;
http://www.zughalt.de/2012/08/estw-solingen-im-regelbetrieb/ ESTW Solingen, centrum sterowania komputerowego węzła Solingen.
 

Załączniki

popowe

Znany użytkownik
Producent
Reakcje
1.408 11 2
#7
Przepiękna nastawnie. Już Ci kiedyś pisałem jeszcze tylko paprotka i można zarządzać ruchem :) Już się nie mogę doczekać kiedy zobaczę ją na makiecie. :)
 

Konrad 0

Moderator Skala 0 (1:43.5)
Zespół forum
Reakcje
136 0 0
#8
Do tej nastawni zapewne przydałby się porządny Hebelwerk w skali 0, jak ten wycinany techniką laserową dostępny jako set do składania za 15 € w Niemczech w firmie MEHBU- Lasertechnik Art. Nr.40401 i na ebay.de, wymiary 31,1mm x 21mm x 31mm, odstęp 3,11 mm.
 

Załączniki

Autor wątku Podobne wątki Forum Odpowiedzi Data
Budownictwo 4
Budownictwo 1
Budownictwo 9
Budownictwo 15

Podobne wątki